Lượn lờ trên
mạng, hết nhomchung, hotdeal … linh tinh mãi cũng chán, em mon men mấy trang có
tí óc chút xem thời buổi người ta đang nghĩ gì, làm gì. Kiếm được cái này hay
hay nên đăng cho mấy bác xem thử. Cơ bản cái này nói về cái vấn đề sử dụng
tiếng việt của bọn BBC, VOA. Một bên thì chửi ra rả chế độ, phê cái này, phán
cái nọ. Được thôi, thỏa mái mà! Một đằng thì cũng không phê phán gì vấn đề ấy,
chỉ muốn đề cập vấn đề một lũ hải ngoại viết báo tiếng việt! Cũng đúng, đọc
xong hết những dẫn chứng đưa ra rồi mới thấy cái lũ Việt gian nên cũng chả biết
mấy về tiếng việt. Thế mà cũng mang danh nhà báo!
“Tôi thật kinh hoàng
khi phải đọc một thứ Việt ngữ xa lạ, không còn là thứ Việt ngữ mẫu mực mà tôi
đã được học, được nghe, rồi viết rồi học hỏi gần như suốt đời. Đó là một thứ
Việt ngữ cẩu thả, kém cỏi của những người không biết học tiếng Việt ở đâu. Văn
phạm thì sai, chữ dùng thì làm dáng hoặc “đao to búa lớn”, câu văn tối nghĩa, què hoặc văn không phải là văn Việt mà
là văn dịch theo kiểu “mot à mot”.”
1) BBC tiếng Việt ngày 27/1/2013: “Nhạc
sỹ Phạm Duy có tiền sử bệnh tim và từng qua hai lần giải phẫu
tim.” Đây là câu văn quái dị. Danh từ “tiền sử” (Pre-history)
có nghĩa là thời kỳ ăn lông ở lỗ. Không ai dùng hai chữ “tiền sử” để nói
trong quá khứ đã từng mắc một bệnh gì đó. Câu văn gọn nhẹ là, “Nhạc sĩ Phạm
Duy đã từng bị bệnh tim và đã qua hai lần giải phẫu.” (Đào Văn Bình)
2) VOA tiếng Việt ngày 7/2/2013: “Các
phần tử cực đoan đang đe dọa sẽ làm trật
đường rầy tiến trình chuyển
đổi sang dân chủ của Tunisia.” Động từ “derail “ nghĩa đen là làm trật bánh, nhưng
nghĩa bóng là “làm lệch hướng” hoặc “làm chệch hướng”.
Do đó câu văn chỉnh sẽ là, “ Các
phần tử cực đoan đang đe dọa làm
lệch tiến trình dân chủ của
Tunusia.”
3) BBC tiếng Việt ngày 8/2/2013: “Giáo
sư Mỹ bị đòi đuổi việc vì chê VN”. Đây là câu văn tối nghĩa, giống như một
ông Tây, ông Mỹ không rành tiếng Việt mà nói tiếng Việt. Đọc kỹ nội dung thì
ông giáo sư này xúc phạm tới người Việt Nam chứ không phải “chê”. Chê và xúc
phạm- mức độ nghiêm trọng khác nhau. Do đó câu văn chỉnh sẽ là, “ Kêu gọi sa thải giáo sư Mỹ đã xúc
phạm người Việt Nam.”
4) VOA ngày 7/2/2013; “Chuyện làm tình
nguyện ở Mỹ”. Câu văn không sai nhưng thiếu trình độ. Câu văn khá hơn là, “Chuyện
phục vụ thiện nguyện ở Mỹ”.
5) BBC ngày 10/2/2013: “Hà Nội cũng có
kế hoạch đóng mới một tàu biển đa năng có khả năng chịu
sóng lớn để làm tàu bệnh viện.”. Chữ “mới” ở đây thừa vì đóng
tàu là đóng tàu mới rồi. Không ai đóng tàu cũ cả.
6) VOA tiếng Việt ngày 10/2/2013: “Hơn
một tỉ người châu Á trên khắp thế giới đã bước vào năm con Rắn bằng những màn
pháo bông, ăn nhậuvà đi
thăm người thân.” Tết Nguyên Đán đối với người Việt Nam ngoài việc đón mừng
năm mới còn là cả một truyền thống văn hóa bao trùm lên các lãnh vực gia đình,
làng nước, xã hội, tâm linh chứ không phải là chuyện “ăn nhậu”
bình thường. Người viết bài này có thể không phải là người Việt Nam hoặc dịch
từ một bài viết bằng Anh Ngữ của một ký giả người Anh không am hiểu văn hóa Á Đông.
Tiêu đề gọn, chỉnh về ý và lời có thể như sau,” Hơn một tỉ người Châu Á khắp thế giới bước vào năm con
Rắn bằng những màn đốt pháo bông, tiệc tùngvà thăm viếng người thân.”
7) VOA tiếng Việt ngày 10/2/2013: “Vùng
đông bắc nước Mỹ bắt đầu dọn dẹp sau cơn bão tuyết hung bạo.” Hai chữ “hung
bạo” dùng cho người. Còn đối với loài động vật hoặc thiên nhiên thì người
ta thường dùng các chữ “dữ
dội”, “ác liệt” v.v…Do
đó câu văn chỉnh sẽ là “ Vùng Đông Bắc nước Mỹ bắt đầu dọn dẹp sau trận bão
tuyết dữ dội.”
8) BBC tiếng Việt ngày 16/2/2013: “Xuất hiện ảnh hậu phẫu của Hugo Chavez”. Đây là loại
tiếng Việt kém mà lại làm dáng. Tại sao không viết cho gọn nhẹ và trong sáng
hơn: “Ảnh Ô. Hugo Chavez sau
cuộc giải phẫu” hoặc ngắn
gọn hơn, “Ô. Hugo Chavez sau cuộc giải phẫu”.
9) BBC tiếng Việt ngày 16/2/2013: “Malaysia bắt giữ thượng nghị sỹ Úc”. Đọc tiêu đề
người ta ng tưởng rằng ông thượng nghị sĩ Úc bị chính quyền Mã Lai bắt vì phạm
tội gì đó. Nhưng khi đọc nội dung thì không phải vậy. Ông thượng nghị sĩ này
chỉ bị giữ tại phi trường, không cho nhập cảnh vì lý do an ninh. Vậy tiêu đề
đúng và phản ảnh nội dung là “ Malyasia chặn
giữ thượng nghị sĩ Úc tại
phi trường.”
10) BBC tiếng Việt ngày 17/2/2013: “Bắc Hàn kỷ niệm ngày mất Kim Jong-il”. Đáng lý ra phải viết
“Bắc Hàn kỷ niệm ngày Kim Jong-il qua đời”. Đây là loại tiếng Việt kém
cỏi, xem thường người đọc quá đỗi.
11) BBC tiếng Việt ngày 18/2/2013: “Báo
TQ phê Mỹ về Bắc Triều Tiên”. Hiện nay
trong nước và hải ngoại, hai chữ “phê bình”. “phê điểm”
được tóm gọn thành một chữ là “phê”. Thậm chí chích xì ke ma túy
khiến ngây ngất cũng gọi là “phê” (effet của tiếng Pháp). Thật là
loại tiếng Việt hỗn loạn không thấy có trong bất kỳ cuốn từ điển Việt Ngữ nào.
12) BBC tiếng Việt ngày 18/2/2013: “Phim giá rẻ Trung Quốc gây
sốt”. Đọc kỹ nội dung
bài viết chúng ta thấy đây là một cuốn phim sản xuất không tốn kém chứ không
phải giá rẻ, nhưng thu lợi nhiều (thành công) chứ chẳng “gây sốt”
gì cả nhưng lại được tác giả viết bừa bằng lối văn “ giá rẻ hay rẻ tiền”. Câu văn
chỉnh hơn là “Trung Quốc: Phim
không tốn kém nhưng thành công bất ngờ”. Xin tác giả nhớ cho “giá rẻ”
và “ít tốn kém” ý nghĩa khác nhau. Nếu không rõ nghĩa thì nhớ tra
từ điển.
13) BBC tiếng Việt ngày 18/2/2013: “Phóng
viên BBC đình công vì
giảm việc làm”. Câu văn này bị lỗi về văn phạm. Phải phải thêm chữ “bị”
nữa thì câu văn mới hoàn chỉnh. Câu văn chỉnh phải viết “ Phóng viên BBC đình công vì bị cắt giảm việc làm” hoặc “Phóng viên BBC
đình công vì việc làm bị
cắt giảm”.
14) BBC tiếng Việt ngày 7/12/2012: “Cấm quan chức Nga 'vi phạm nhân
quyền’ “. Câu văn này gây hiểu lầm là Nga ngăn cấm các viên chức của mình
không được phép vi phạm nhân quyền. Nhưng thực ra đây là biện pháp Hoa Kỳ trừng
phạt các giới chức Nga đã vi phạm nhân quyền. Do đó câu văn chỉnh phải là, “Trừng
phạt các quan chức Nga
vi phạm nhân quyền”.
15) VOA tiếng Việt ngày 28/2/2013: “Tàu không gian này sẽ kết nối với mộtmôđun không gian thử nghiệm gọi là Thiên
Cung 1.” Môdun= Module= Bộ phận rời, bộ phận phụ. Ngoài ra đoạn văn “ sẽ kết nối với một môđun không gian thử nghiệm gọi là Thiên Cung 1” rất tối
nghĩa, phải dịch là, “ sẽ
ráp nối với một bộ phận
thí nghiệm ngoài không gian gọi là Thiên Cung 1”
16) VOA tiếng Việt ngày 28/2/2013: “Công
dân cao niên Mỹ quan ngại về việc cắt giảm ngân sách”. Tác giả tiêu đề này dùng chữ khó và cầu kỳ
quá. Tại sao không viết một câu văn đơn giản hơn? “Người già ở Mỹ lo sợ việc
cắt giảm ngân sách”. Đây chỉ là một tin tức bình thường của đời sống mà tác
giả lại dùng lối văn “đao to búa lớn” thuộc lãnh vực chính trị của thế
giới chẳng hạn như “Thế giới quan
ngại về việc gia tăng ngân
sách quốc phòng bất thường của Trung Quốc.” Điều đó chứng tỏ tác giả bài
viết kém hiểu biết về ngôn ngữ.
17) BBC tiếng Việt ngày 18/3/2013: “Nhật
Bản sẽ giúp phát hiện ra bất kỳcú phóng tên lửa nào từ Bắc Hàn.” Lời văn
đang chững chạc, bỗng dưng tác giả “phang” câu cú phóng rất “bình dân” giống như của mấy chú
bé cửi trần đánh đinh đánh đáo nói chuyện với nhau ở vỉa hè. Ngoài ra người ta
chỉ nói “cú đấm”, “cú đá” chứ chẳng ai nói “cú phóng tên lửa”
cả!
18) VOA tiếng Việt ngày 19/3/2013: “Tội
danh giết người có khung hình
phạt từ 12 năm đến 20 năm tù
giam, tù chung thân hoặc tử hình.” Không ai nói “khung hình phạt”
cả, mà là “mức hình phạt từ”. hoặc “hình phạt quy định từ
12 năm tới 20 năm.” Người viết bản tin này không có kiến thức về luật
pháp.
19) BBC tiếng Việt ngày 18/3/2013: “Mỹ và Nga vẫn nắm giữ hai vị trí đầu tiên trong danh sách (xuất cảng vũ khí)
này.”. Tác giả không phân biệt được thế nào là “đầu tiên” và
thế nào là “hàng đầu”. Đầu
tiên là trước tiên, nói
về thời gian trước sau. Còn hàng
đầu/đứng đầu nói về vị
trí cao thấp. Câu văn chỉnh phải là “Mỹ và Nga vẫn nắm giữ vị trí hàng đầu trong danh sách xuất cảng vũ khí.”
20) BBC tiếng Việt ngày 19/3/2013: “Ông (Tony Blair) còn được tin là đã cố vấn cho một số tập đoàn tài
chính như JP Morgan và Zurich International.” Đây là bản dịch từ tiếng Anh
sang tiếng Việt nhưng lại không phải là tiếng Việt! Nếu đúng là tiếng Việt thì
phải dịch như sau, “Còn có tin Ô.
Tony Blair đã cố vấn cho một số tập đoàn tài chính như JP Morgan và Zurich
International.”
(theo
sách hiếm)
